Proszę Państwa, oto przedstawiam: Bakterie. Jeżeli myśl o mikrobach przejmuje Was dreszczem, to zapraszam. Spróbuję Wam pokazać, że nie są to paskudne potwory, które trzeba zniszczyć za wszelką cenę.
Blog > Komentarze do wpisu
Bakterie, które nie istnieją


Kilkanaście lat temu fińscy naukowcy ogłosili, że odkryli bakterie tysiąc razy mniejsze, niż "zwykłe" bakterie. Nazwali je nanobakteriami, ze względu na wielkość - przeciętnie 20-500 nm ("normalne" mają ok. kilku µm). Nanobakterie są interesującymi stworzeniami, pozostaje jednak kwestia tego, czy rzeczywiście są to organizmy żywe. Ich racji bytu bronią oczywiście odkrywcy, którzy zdążyli założyć firmę oferującą liczne produkty związane z wykrywaniem tych bakterii (a może lepiej "bakterii"*), a nawet metody leczenia ludzi z tych patogenów (o nanobakteriach jako czynnikach chorobotwórczych – za chwilę). Jednak do dziś nikt nie przedstawił przekonujących dowodów na to, że te "organizmy" rzeczywiście żyją, choć wykazano, że mogą się rozmnażać; wielokrotnie doświadczeń przeprowadzonych przez jedną grupę badawczą, dowodzących tego, że nanobakterie są żywymi organizmami, nie udało się powtórzyć innym grupom, bądź uzyskane wyniki całkowicie przeczyły wcześniejszym.


Źródło: NASA

Nanobakterie identyfikowane były m.in. w krwi i żółci ludzi i zwierząt (ochrzczono je Nanobacterium sanguineum), w hodowlach tkankowych, w zanieczyszczonej wodzie, atmosferze, a nawet w meteorytach (co z kolei dało podstawy do spekulacji na temat pozaziemskiego pochodzenia życia na Ziemi, którego początkiem miałyby być właśnie nanobakterie). Identyfikacja ta odbywała się prawie zawsze wyłącznie na podstawie analizy obrazu z mikroskopu elektronowego, nielicznym udało się uzyskać kolonie, gdy hodowali to coś* na specjalnym, bardzo bogatym podłożu.

Widoczne pod mikroskopem nanobakterie objawiają się jako pałeczki lub formy kuliste. Ich cechą charakterystyczną jest gruba apatytowa otoczka, utworzona przez zmineralizowanie obecnych w środowisku związków wapnia i fosforu. Ta zdolność mineralizacji czyni z nanobakterii czynnik chorobotwórczy, gdyż identyfikuje się je jako jądra krystalizacji m.in. w kamieniach nerkowych i żółciowych. Wiąże się je także z rozwojem takich chorób jak zapalenie stawów, infekcji towarzyszących HIV, niektórymi nowotworami, chronicznym zapaleniem prostaty, chorobą Alzheimera.

Czy więc mamy do czynienia z nowym mikroorganizmem, który już możemy zobaczyć, ale którego jeszcze nie umiemy dokładnie zbadać? Być może. Nikt jednak nie wykonał wystarczająco przekonujących eksperymentów dowodzących tego, że nanobakterie żyją*, natomiast przekonujący są przeciwnicy tej teorii:
-nanobakterie są identyczne, niezależnie od tego, z jakiego źródła zostały wyizolowane (np. krew różnych zwierząt - a patogeny wykazują specyficzność gatunkową)
-ponadto wykazano, że naobakteriopodobne struktury tworzy zwykły węglan wapnia, o ile kryształom pozwoli się rosnąć w określonych warunkach - odpowiadających tym, jakie stosowano, aby nanobakterie miały to swoje właściwe podłoże. Pokazano nawet, że w tych warunkach utworzone przez CaCO3 struktury wyglądają i dzielą się zupełnie jak kuliste bakterie

To, co widać na fotografii przypomina dzielące się bakterie, ale są to struktury utworzone przez węglan wapnia. Strzałka wskazuje miejsce, które wygląda jak ściana powstająca między dzielącymi się mikrobami. Prostokąt na dole ma 5 µm długości.  Źródło: Jan Martel i John Ding-E Young (2008) Purported nanobacteria in human blood as calcium carbonate nanoparticles. PNAS 105: 5549–5554.


-prawie nikomu nie udało się wyizolować ani namnożyć kwasów nukleinowych z tych "bakterii"; ci, którym się to udało, w rzeczywistości pracowali z DNA pochodzącym z laboratoryjnych zanieczyszczeń. Skoro nanobakterie udaje się hodować co najmniej od kilku lat, to apatytowa otoczka nie jest wystarczającym wytłumaczeniem dla niemożliwości wydobycia z nich DNA, za to brak owego DNA jest wspaniałym wytłumaczeniem
-nanobakteriom nie przeszkadza w "rozwoju" potraktowanie ich zabójczą dawką promieniowania gamma - żywe organizmy powinny wyzdychać, ale jeśli coś powstaje w wyniku procesów fizykochemicznych, a nie biologicznych, to zabić tego raczej nie można
-naukowcy wyznaczyli kiedyś minimalną wielkość, jaką ich zdaniem (opierali się na danych naukowych) powinny mieć organizmy, aby posiadać podstawowy materiał genetyczny oraz zestaw białek, pozwalające im na funkcjonowanie. Nanobakterie są nawet dziesięciokrotnie mniejsze niż to hipotetyczne minimum

Przedstawienie stosunków wielkości wybranych bardzo małych mikroorganizmów i wirusów oraz nanobakterii Źródło: NewScientist

Obecnie wygląda więc na to, że nanobakterie nie są żywymi organizmami, co nie oznacza, że nie istnieją w ogóle. Są to struktury, powstające w wyniku określonych procesów fizykochemicznych, abiotycznych, dlatego niedawno dostały nową, bardziej adekwatną nazwę – „calcifying nanoparticles”  - nanocząstki powodujące wapnienie. Istotne jest to, że struktury te mają swój udział w rozwoju niektórych schorzeń, co jest ważnym powodem dla dalszego ich badania oraz poszukiwania sposobów na pozbycie się ich z organizmu.

*mnie osobiście zwolennicy teorii o tym, że nanobakterie żyją nie przekonali (ale wszystko przed nimi jeszcze, czekam na nowe dowody), w przeciwieństwie do tych, którzy wykazali, że struktury te nie są żywe.  

niedziela, 09 listopada 2008, yepestis

Polecane wpisy

  • Wyssane z mlekiem matki

    Chyba nikt nie zaprzeczy, że mleko matki jest dla nowonarodzonego dziecka najlepszym pokarmem, nie tylko idealnie zbilansownym i dopasowanym do potrzeb, ale tak

  • Ogrzej mikrobka

    Ten znaleziony w Internecie rysunek fajnie przedstawia wpływ różnych temperatur na bakterie, ale też sam się prosi o parę dodatkowych słów. Najpierw powiew chło

  • Drzewa = oaza. Nawet w oceanie

    Pewnie każdy myśląc o oazie widzi oczyma wyobraźni kilka zielonych palm otaczających urocze jeziorko słodkiej wody. Tymczasem drzewa nawet po śmierci i w środow

TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
Gość: , *.mlyniec.gda.pl
2009/01/28 22:08:37
te bakterie istnieja ;)
www.giantmicrobes.pl/
-
Gość: Gosc No2, 124.183.72.*
2009/01/29 03:47:37
Abd now something completly different:
news.softpedia.com/news/The-Largest-Bacteria-in-the-World-62520.shtml
-
yepestis
2009/01/29 07:30:45

ResearchBlogging.org

Serwis Mikrobiologiczny